Je accountant stuurt je de aangifte vennootschapsbelasting op en er staat een bedrag onder dat flink hoger uitvalt dan je had verwacht. Je vraagt je af hoe dat getal tot stand is gekomen en of je er nog iets aan had kunnen doen. Dat tweede deel is het meest interessante. Vennootschapsbelasting hoeft geen verrassing te zijn als je begrijpt hoe de berekening werkt en welke keuzes je als bv-eigenaar hebt.
Belastbare winst: wat de teller écht meet
Het eerste dat je moet begrijpen: de Belastingdienst belast niet je omzet, maar je belastbare winst. Dat klinkt logisch, maar in de praktijk maken ondernemers hier regelmatig een rekenfout. Stel je bv factureert in een jaar 300.000 euro. Na personeelskosten, huur, inkoop en afschrijvingen hou je 80.000 euro over. Dát is de belastbare grondslag, niet de 300.000. Dit verschil kost of bespaart je letterlijk duizenden euro’s als je het niet scherp op het netvlies hebt.
De belastbare winst is de commerciële winst uit je jaarrekening, gecorrigeerd voor fiscale regels. Sommige kosten die boekhoudkundig acceptabel zijn, mag je fiscaal niet of slechts gedeeltelijk aftrekken. En sommige fiscale voordelen verlagen je grondslag verder dan je verwacht.
De tarieven: wat je daadwerkelijk betaalt
Vennootschapsbelasting werkt in Nederland met twee schijven. Over de eerste 200.000 euro belastbare winst betaal je het lage tarief. Over het meerdere geldt het hoge tarief. Beide tarieven zijn de afgelopen jaren meerdere malen aangepast, dus controleer altijd de actuele percentages via de Belastingdienst of met je accountant voor het jaar waarover je aangifte doet.
Voor de meeste kleine en middelgrote bv’s valt de gehele winst in de eerste schijf. Een bv met 90.000 euro belastbare winst betaalt uitsluitend het lage tarief. Pas als je bv structureel boven de 200.000 euro uitkomt, speelt de tweede schijf een rol. Dan wordt het verschil tussen de twee tarieven concreet voelbaar, en wordt optimalisatie extra de moeite waard.
Aftrekbare kosten: wat verlaagt je grondslag
Zakelijke kosten verlagen de belastbare winst. Maar welke kosten tellen precies mee? Primaire kosten bepalen je uiteindelijke grondslag. Een concrete greep uit de praktijk:
- Salarissen, inclusief jouw eigen dga-salaris
- Huur van bedrijfsruimte of een deel van een pand
- Afschrijvingen op bedrijfsmiddelen zoals machines, auto’s of computers
- Zakelijke reiskosten, abonnementen en licenties
- Voorzieningen voor toekomstige verplichtingen, zoals een garantieverplichting of reorganisatiekosten
- Rente op zakelijke leningen
Letten op afschrijvingen loont. Als je een machine koopt van 50.000 euro, schrijf je die over meerdere jaren af. Die jaarlijkse afschrijving drukt elk jaar de winst. Timing van investeringen speelt daarbij een rol: doe je een aankoop vlak voor het einde van het boekjaar, dan profiteer je al in dat jaar van een deel van de afschrijving. Wij zien op Bedrijfskennis.nl regelmatig dat ondernemers dit pas ontdekken nádat de jaarrekening al gesloten is, wat zonde is.
Regelingen die je winst verder verlagen
Naast gewone kostenaftrek zijn er specifieke regelingen die de belastbare winst fors kunnen verlagen.
De investeringsaftrek (kleinschaligheidsinvesteringsaftrek, of KIA) geeft je een extra aftrekpost als je investeert in bedrijfsmiddelen. Hoe meer je investeert, tot een bepaald plafond, hoe hoger de aftrek. Dit werkt voor veel mkb-bv’s direct.
De innovatiebox is interessant als je bv zelf software, een product of een proces ontwikkelt waarvoor een octrooi of S&O-verklaring (speur- en ontwikkelingswerk) is verleend. Winst die toe te rekenen is aan die innovatie wordt dan belast tegen een sterk verlaagd effectief tarief. Voor tech-startups en productontwikkelaars is dit een van de krachtigste regelingen in de Nederlandse belastingwet.
Vraag je af of je er recht op hebt? De S&O-verklaring vraag je aan via RVO. Als die er is, kun je met je accountant de innovatiebox activeren. Het kost wat administratie, maar de besparing kan substantieel zijn.
Verliesverrekening: wat te doen met een slecht jaar
Maakt je bv verlies, dan is dat vervelend maar fiscaal niet alles verloren. Je kunt een verlies verrekenen met winsten uit andere jaren. In Nederland mag je een verlies verrekenen met de winst van het voorgaande jaar (carry back) of met toekomstige winsten (carry forward). Voor de carry forward gelden termijnen en boven een bepaalde drempel een maximumpercentage van de resterende winst dat je jaarlijks mag verrekenen. Controleer de actuele regels met je boekhouder, want deze zijn de laatste jaren aangepast.
Praktisch voorbeeld: je bv maakt in 2026 een verlies van 40.000 euro. Als je in het voorgaande jaar winst had, kun je dat verlies terugwentelen en mogelijk belasting teruggeven. Heb je geen eerdere winst, dan schuift het verlies door naar komende jaren.
Het dga-salaris als hefboom
Als directeur-grootaandeelhouder ben je verplicht jezelf een gebruikelijk loon uit te keren. De Belastingdienst stelt daar een minimumgrens voor. Dat salaris is een kostenpost voor de bv en verlaagt dus de belastbare winst voor de vennootschapsbelasting. Tegelijk betaal je er als persoon inkomstenbelasting over in box 1.
Hier zit een echte hefboom. Een hoger dga-salaris verlaagt de vpb-grondslag van de bv, maar verhoogt je persoonlijke inkomstenbelasting. Een lager salaris doet het omgekeerde. De optimale hoogte hangt af van de belastingschijven waarin jij en je bv vallen. Wij adviseren dit altijd samen met je accountant door te rekenen, want de uitkomst verschilt per situatie. Er is geen universeel antwoord, maar er is wel bijna altijd een beter antwoord dan wat je nu doet.
Dividend of geld in de bv houden
Winst die in de bv blijft, wordt belast met vennootschapsbelasting. Keer je daarna dividend uit aan jezelf, dan betaal je ook nog box 2-heffing over dat dividend. Je betaalt dus twee keer: eerst de bv, dan jijzelf als aandeelhouder.
Dat klinkt ongunstig, maar het is niet per definitie duurder dan geld direct als salaris opnemen. Het hangt af van de tarieven. In veel gevallen is het voordelig om winst in de bv te houden als je die in de bv kunt herinvesteren of laten renderen. Keer je later dividend uit, dan heb je in de tussentijd geprofiteerd van het verschil tussen het vpb-tarief en het hoogste box 1-tarief.
Concreet: als je bv 50.000 euro winst maakt en je besluit dat geld te herinvesteren in een nieuwe bedrijfsauto of marketing, betaal je alleen vpb en hoef je nu geen box 2 af te rekenen. Die keuze heeft effect op je cashflow én op je belastingdruk op de lange termijn. Dit is precies het gesprek dat je met je accountant moet voeren vóórdat het boekjaar sluit.
Wat je nu concreet voorbereidt voor de aangifte
November is een goed moment. Het boekjaar loopt bijna af, en je hebt nog tijd om bij te sturen. Dit zijn de actiepunten die wij aanraden te bespreken met je accountant:
- Controleer of geplande investeringen nog dit jaar gedaan kunnen worden om investeringsaftrek te verzilveren
- Beoordeel of je dga-salaris optimaal is ingesteld of bijgesteld moet worden
- Bekijk of je een S&O-verklaring kunt aanvragen als je bv aan productontwikkeling doet
- Inventariseer openstaande verplichtingen die als voorziening in de boeken kunnen
- Bespreek of eventuele verliesverrekening uit eerdere jaren optimaal ingezet wordt
- Neem de dividendstrategie door: uitkeren of bewaren, en hoeveel
Actiepunten na het sluiten van het boekjaar zijn duurder. Vóór 31 december heb je nog echte keuzes.
De tarieven en regelingen rondom vennootschapsbelasting zijn geen vaste last waar je niets aan kunt veranderen. Ze zijn deels het resultaat van keuzes die je het hele jaar door maakt, over investeringen, kostenstructuur en de timing van beslissingen. Wij van Bedrijfskennis.nl zien dat ondernemers die dat gesprek goed voorbereid aangaan met hun accountant, structureel beter uitkomen dan wie pas aan het einde van het jaar naar de cijfers kijkt. Zorg dat je die keuzes begrijpt voordat de aangifte op de mat ligt.
